Ogham in 3D
English | Gaeilge
Téigh chuig inscríbhinn

CIIC 163. Baile an tSagairt IX, Contae Chiarraí

Íoslódáil Epidoc | 3D PDF | 3D OBJ


© COPYRIGHT, 2009 2013-07-18
© Nora White 2012-11-22

Uimhir Thaifead na Seirbhíse Séadchomharthaí Náisiúnta: KE053-033013-

Cineál an tSuímh

Eaglasta

Cur síos

description

Suíomh séipéil agus reilige (An CheallúnachAn Lisín). 'Tá an t-imfhálú ciorclach seo ar bharr chnocáin atá íseal ach feiceálach idir Cuan an Daingin agus Béal Trá Bige. Taispeántar suíomh séipéil taobh istigh den imfhálú ar léarscáileanna na SO, ach níl aon eolas eile ar fáil faoi seo, agus níl aon rian sofheicthe ann níos mó. Bhí leanaí fós á gcur sa reilig i lár an 19ú haois' (Cuppage et al 1986, 264). Níl san imfhálú cloiche reatha, a bhfuil trastomhas timpeall 30m aige, 'ach cuid den suíomh bunaidh agus thóg tiarna talún é am éigin roimh 1847' (Devane 2001, 372). Thaifead Macalister (1945, 151-7) naoi gcloch ogham a bailíodh le chéile ag an suíomh. Tá na bolláin seo, 'sorcóireach nó ubhchruthach' den chuid is mó ar rollaigh uisce iad, cosúil le clocha a aimsíodh 'timpeall 6 mhíle uaidh' ag duirling stoirme na Mine Airde. Tá ocht de na naoi gcloch anois socraithe i gciorcal san imfhálú cloiche agus an naoú ceann sa lár. Seachas na clocha ogham, is é atá taobh istigh anois, 'meascán de chairn ísle agus de mharcóirí uaigheanna ingearacha' (Cuppage et al 1986, 264). Aimsíodh an deichiú cloch ogham sna 1980idí ach ní fheictear ach 24cm os cionn talún (Devane 2001, 369).

Séadchomhartha

Gaineamhchloch, 1.04m x 0.56m x 0.18m (tiontaithe ó Macalister 1945, 156)

'Tá cros le píosaí deiridh fairsingíocha idir línte na hinscríbhinne: tá sé aisiompaithe i ndáil leis an scríbhneoireacht, agus chaithfeadh sé, dá bhrí sin, gur cuireadh leis ina dhiaidh sin é' (Macalister 1945, 157).

Téacs

'Litreoireacht pollta ar an dá thaobh (suas-barr-síos) an-chaite, go háirithe i dtreo an deiridh. Mar thoradh ar an easpa lárlíne, téann na litreacha thar a chéile beagán. Ní féidir an sloinne [DOVINIAS] a dhéanamh amach ina iomláine, le haird ghéar, seachas na gutaí IA, nach féidir a rianú' (Macalister 1945, 156). Tagann léamh McManus (1991, 66), nach bhfuil aon rud sofheicthe tar éis DO den fhocal deireanach leis an rud is féidir a léamh ar a múnla 3D.

Tras-scríobh

N[E]TTA-LAMINACCA KO/I ṂA/QQI MỤCOI DOṾ[I]Ṇ[IA]Ṣ

Aistriúchán

Tráchtaireacht

  • 'Míníodh KOI, a scríobhtar leis an gcéad charachtar forlíontach go hiondúil (feic aibítir an Ogham) agus atá as féin i measc focail foirmle sa chaoi nach ndearbhaítear níos déanaí iad, amhail focal a shainmhíníonn an ceantar, 'anseo', den chineál céanna le HIC IACIT in inscríbhinní Breataineacha cé nach n-úsáidtear anseo é ' (McManus 1991, 119).

  • Is é atá sa chéad ainm (NETTA-LAMINACCA) an ghné NET(T)A 'seaimpín' agus an dara gné anaithnid (McManus 1991, 109-110).

  • Aimsíodh gach ceann seachas ceann amháin de na hinscríbhinní ar a raibh an t-ainm treibhe DOVINIAS ('ó Duibne') ar leithinis an Daingin, i mbarúntacht Chorca Dhuibhne (Corcu Duibne), a fuair a ainm ón treibh nó sliocht sin (McManus 1991, 111).

Láithreacha

Aimsithe

Tháinig an chloch seo ón gcarn nó ó na 'tuamaí' in aice láimhe (Cuppage et al 265) i mbaile fearainn Bhaile an tSagairt agus barúntacht Chorca Dhuibhne. (Comhordanáidí GPS -10.243303,52.127798)

Bhunaidh

Anaithnid

Taifead Deiridh

Ar an suíomh taobh istigh den imfhálú. Is féidir rochtain a fháil ar shuíomh reatha na cloiche trí amharcóir léarscáile poiblí na Seirbhíse Séadchomharthaí Náisiúnta ar www.archaeology.ie.

Stair an Taifeadta

luadh ar dtús é, 1804 Vallancey (Macalister 1945, 151).

Tagairtí

Suíomhanna Gréasáin agus Bunachair Shonraí ar Líne

Tá an obair ceadúnaithe faoi Cheadúnas Aitreabúideachta Neamhthráchtála ShareAlike 3.0 Creative Commons d'Éirinn

Cóipcheart (c) 2013 ag Scoil an Léinn Cheiltigh http://www.celt.dias.ie

Má athúsáidtear nó má sheachadtar an obair seo, caithfear tagairt a dhéanamh do http://ogham.celt.dias.ie/

Creative Commons License | Nuashonrú Deireanach: 2020-11-03